ابو القاسم سلطانى
162
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
قاشق سوپخورى از مخلوط را به مدت دو ساعت در نيم ليتر آب سرد خيسانده سپس با آتش ملايم تا حد جوش حرارت مىدهند ( نبايد بجوشد ) پس از 15 تا 20 دقيقه صاف نموده هر دو ساعت نصف فنجان مىنوشند . براى مصارف خارجى دكتر لكلرك فرمول زير را توصيه نموده است : عصاره مايع آناغاليس 3 گرم ، لانولين 5 گرم ، وازلين 52 گرم . براى رفع گرفتگى صدا گرد گياه را در شراب پخته به صورت غرغره به كار مىبرند و براى ضد عفونى كردن زخمهاى آلوده به قارچهاى بيمارى زا اندامهاى گياه را در سركه خيسانده به صورت كمپرس استفاده مىنمايند ( Dr . Valnet ) ( 1 * ) - قسينى ، آذان الفار بستانى ، گل فراموشم مكن صحرائى Myosotis stricta Link ( 2 * ) - منظور آن است كه اگر دندان طرف راست درد نمايد گرد گياه را از سوراخ چپ بينى بالا مىكشند و برعكس . ( 3 * ) - ارغامونى ، ارغامى ، ارجيما Argema ، قرحه سفيد در قرنيه چشم ( 4 * ) - اصلاحشده از كتاب الحاوى ، در اصل بوده است " اذا خلط بالعسل الذى من البلاد التى يقال لها ارغامن نفع من ضعف البصر " ( 5 * ) - اصل : مقدهء الناتيه ( 6 * ) - ادامه مطالب همان است كه در فوق از كتاب دياسقوريدوس آمده است . ( 6 * ) - در صفحه 393 همين كتاب يعنى " جلد 20 كتاب الحاوى " نيز ضمن شرح گياه خيرى آمده است " اناغاليس كه به نبطى اناكيرا ناميده مىشود در كتاب ثبت حنين اذان الفار ناميده شده . . . " اين جملات در آن موضع خارج از موضوع است و ربطى به خيرى ندارد و بىمناسبت آمده و احتمالا اشتباه چاپى مىباشد . ( 7 * ) - آذان الفار به چند گياه كه برگ آنها شبيه به گوش موش مىباشد بشرح زير اطلاق شده است . آذان الفار يا آذان الفار بستانى Myosotis stricta Link كه آذان الفار اصل است ، آذان الفار جبلى Myosotis alpestris Sch ، آذان الفار برى - عين الهدهد M . Palustris Lam ضمنا اناغالس را نيز آذان الفار نبطى ناميدهاند . ( 8 * ) - حشيشة الزجاج Parietaria cretica ( 9 * ) - جرب چشم ، جرب العين Psorophtalmia ( 10 * ) - كمنه ، نابينائى موقت Amaurosis , Caligo ocularum ( 11 * ) - سبل ، غشاء غير طبيعى بر روى قرنيه كه در تراخم ديده مىشود ، Pannus ( 12 * ) - عشا ، شبكورى Nocturnal blindness , Night blindness ( 13 * ) - قروح خبيثه ، زخمهاى منكر ديرعلاج ، زخمهاى علاجناپذير ( اقرب الموارد ) ( 14 * ) - سحج ، خراشيدگى روده ، در ذخيره خوارزمشاهى آمده است اگر ماده نزله رطوبتى نرم بود اسهال بلغمى آرد اگر گرم و تيز باشد رودهها را بهخراشد و سحج و اسهال خون آرد .